Utorak, 27 srpnja, 2021

Stripovi s kojima se odrastalo u bivšoj Jugoslaviji

Nemojte propustiti

Pored ekspanzije raznih onlajn igrica i virtuelne zabave, strip je danas skoro zaboravljena umjetnost, ali ipak nekako egzistira, zahvaljujući grupi nepopravljivih strip-romantika, koji njeguju kult devete umjetnosti.

U bivšoj Jugoslaviji ne čitati strip i ne imati bar jednog omiljenog junaka bilo je kao anomalija. Nije bilo kuće u tadašnjoj državi na brdovitom Balkanu u kojoj nije bilo nekoliko svezaka s avanturama strip-junaka Zagora, Alana Forda, Teksa i drugih… Bivša Jugoslavija imala je razvijeno tržište stripa, a mnogi su tokom punoljetstva kao najvrednije što imaju isticali kolekcije stripova. U nastavku teksta donosimo vam deset omiljenih likova stripoljubaca iz tog perioda.

1. Zagor

Iako je Alan Ford imao ogromnu popularnost, mjesto broj jedan na top-listi junaka definitivno pripada čuvenom Duhu sa Sjekirom, Manituovom poslaniku, i njegovom najboljem prijatelju Čiku, malenom čovjeku velikog trbuha, kako su ga zvali Indijanci.

Mnogo avantura je dvojac iz Darkudske šume prošao zajedno, ali u svim im je zajedničko da se Čiko žalio na neizdrživu glad, koja ga muči. Tokom 50 godina postojanja, neustrašivi Zagor se borio u dubokim šumama Darkvud, imao mnogo neprijatelja, ali i isto toliko smiješnih scena, koje su dovodile čitaoce do suza.

Upravo ta kombinacija akcije i komedije i činjenica da se, iako je prošlo više od pola vijeka od prvog izdanja, ovaj strip još čita s istim apetitom dovele su do odluke o broju jedan na našoj listi. Zagor je proizvod italijanske strip-kuće “Bonelli”, a drži i rekord u prodaji – epizoda “Heroj šeste planete” prodata je u čak 280.000 primjeraka. Strip su kreirali scenarista Gvido Nolita i crtač Galieno Feri, a prvi broj izašao je 1961. godine.

2. Alan Ford

Živopisni likovi Broj Jedan, sir Oliver, Bob Rok, Grunf i drugi, okupljeni oko tajne grupe TNT, poznati su svakome ko je pročitao makar jednu epizodu “Alana Forda”. Strip dvojice italijanskih autora Lučana Sekija, poznatijeg po pseudonimu Maks Bunker, i Roberta Raviole – Magnusa, uživao je kultni status ponajviše među ljubiteljima devete umjetnosti u bivšoj Jugoslaviji. Svojevrsni fenomen popularnog stripa upravo je u tome što je bio čitan samo u bivšoj Jugoslaviji i Italiji, a iako je slavna cvjećara smještena u Njujork, nikad nije preveden na engleski.

Na prostoru bivše Jugoslavije strip je doživio veliki uspjeh jer je i humor iz stripa dosta blizak našem mentalitetu, a prisutna je i kritika raznih društvenih pojava. Britka satira iz stripa i dalje se redovno citira, čak i među onim rijetkim ljudima koji ne znaju ko je Grunf, ali ne mogu da se ne slože s njegovim krilaticama poput one: “Bolje ispasti budala nego iz voza”.

3. Blek Stijena

Ovaj junak je klasičan mačo tip, koji bez obzira na godišnje doba na sebi nosi samo prsluk od medvjeđeg krzna. Vječiti pratioci Bleka Stijene (Velikog Bleka), su mlađahni Rodi, siroče rata, i profesor Okultus, majstor za napitke i tvorac najneobičnijih metoda liječenja, koji ih dovode do najsmješnijih situacija.

Veliku popularnost na našim prostorima stekao je svojim mačo izgledom, snagom bogova s Olimpa i nevjerovatnim podvizima, koji su upravo i privlačili mušku populaciju. Na kioscima se prvi put pojavio davne 1954. i proizvod je trija alias Esse Gesse. Od samog početka je objeručke prihvaćen od strane čitalaca jer je, baš poput njegovog konkurenta Zagora, bio arhetipski superjunak u stripu koji je napravljen s namjerom da zabavi i pouči istoriju.

4. Dilan Dog

Glavni predstavnih novog talasa italijanskog stripa bio je Dilan Dog, detektiv noćnih mora koje se iz carstva snova redovno prebacuju u realnost. On je bio netipičan junak. Dilan je, naime, bivši alkoholičar koji se boji visine, skučenih prostora, djece i slijepih miševa. Interesantan podatak je da su većinu čitalaca ovog stripa činile mlade žene, prvenstveno privučene harizmom glavnog junaka. Prije nekoliko godina strip je dobio i svoju holivudsku ekranizaciju.

Iz avanture u avanturu Dilana je vjerno pratio Groučo, a negov lik je preuzet od američkog glumca i komičara Grouča Marksa, jednog od urnebesne braće Marks. On se pojavljuje od prvog broja i omiljena zabava mu je pričanje glupih šala svakome ko ih je u prilici čuti.

5. Mister No

Pored Dilana Doga, najveći plejboj iz stripova je bio Džerom Drejk, poznatiji kao Mister No, ratni veteran koji je živeo na obali Amazona, a za život je zarađivao prevozeći putnike svojim legendarnim avionom “Pajperom”.

Često mamuran Mister No, koga je kao junaka kreirao Serđo Boneli, je imao talenat za upadanje u problem, a njegove avanture su se uvijek završavale tako što neku od putnica odvede u krevet. Interesantno je da je ovaj strip-junak zasnovan na stvarnom liku. Privlačio je i stariju publiku, koja je zagušena svakodnevnim obavezama odušak i davno izgubljeni dio sebe nalazila upravo u Mister Noovim avanturama.

6. Marti Misterija

On je bio interesantna kombinacija naučnika štrebera i zakletog avanturiste, kao što je bio Indijana Džons. Bio je poznat i kao detektiv nemogućeg, jer su ga najviše interesovali slučajevi koje arheologija i nauka ne mogu da objasne. U ovom stripu su mladi mogli naučiti puno zanimljivih podataka iz oblasti arheologije, istorije, mitologije, a svi su obožavali njegovog stalnog saborca, pravog neandertalca Javu, kojeg je Marti otkrio, odledio i vratio u život na ostrvu po kojem je i dobio ime.

Strip je prvenstveno okupljao obožavaoce naučne fantastike i zaljubljenike u nemoguće. Ne čudi da su skoro svi koji su čitali avanture Martija Misterije nešto kasnije postali zaraženi kultnom TV serijom “Dosije X”.

7. Komandant Mark

Ovaj junak je bio obavezno štivo u svakoj kolekciji stripova, a inače je predstavljao hrabrog vođu patriota, poznatijih kao Vukovi Ontarija. Komandant Mark je na području bivše Jugoslavije uživao veliku popularnost, a najviše su tome doprinijeli njegovi saborci, indijanski poglavica Žalosna Sova, zagriženi rodoljub i najljepša brada Amerike Mister Blaf, kao i njegov vjerni pas, vječita vreća buva, Flok, čije se komične situacije i prijateljske zvrčke koje su pravili jedni drugima prepričavaju i danas među ljubiteljima stripa.

8. Teks Viler

On je neustrašivi rendžer i poglavica Navaho Indijanca, koji su ga nazvali Noćni Orao, a u avanture je išao s najboljim prijateljem Kitom Karsonom, sinom Kitom Vilerom i Navaho Indijancem Tajgerom Džekom. Ovaj strip je u Italiji imao ogromnu popularnost, ali kod nas u malo manjoj mjeri zbog lošeg načina publikacije.

Teks je predstavaljao sinonim za pravednost i požrtvovanost i time stekao poštovanje ljubitelja stripa i sanjara. Prvi broj stripa pod naslovom “Misteriozni totem” (Il totem misterioso) izašao je u Italiji 30. septembra 1948.

9. Kapetan Miki

Tokom osamdesetih godina prošlog vijeka djeca su se dijelila na ljubitelje Kita Telera i Kapetana Mikija. Isto kao i Kit, i Miki je bio veoma mlad kada je postao rendžer, imao je 17 godina, a koristeći izuzetnu inteligenciju dospio je do čina kapetana. Kapetan Miki se nikada nije odvajao od svojih prijatelja Smuka i doktora Salasa, a važnu ulogu je imao i njegov vjerni konj Napoleon, koji ga je spasio iz mnogih opasnih situacija.

10. Kit Teler

Kit Teler je bio omiljeni junak i idol svih nedovoljno snažnih školaraca osamdesetih godina. Poznat je bio kao mali rendžer, a njegove avanture se baziraju na traženju pravde i osvete nakon što su mu oca, takođe rendžera, optužili za izdaju, kada je Kit imao samo 14 godina.

S obzirom na to da je bio mlad i nedovoljno razvijen, Kit se služio snalažljivošću i lukavstvom da bi nadomjestio nedostatak snage, što mu je na kraju donijelo čin kapetana. Ovaj strip je premijeru imao 15. juna 1958, a pripada žanru vestern stripa.

Više s weba

loading...

Izdvajamo

Njemačka vjerovatno bez lockdowna, ali loše vijesti za nevakcinisane

Više od 60 odsto njemačkog stanovništva primilo je najmanje jednu dozu, dok je oko 48 odsto potpuno imunizirano. Njemačka je...

Možda vas zanima i ovo